Javno-privatno partnerstvo i koncesije

 Osnovni propisi:

  • Zakon o javno-privatnom partnerstvu i koncesijama („Sl. glasnik RS“, br. 88/2011)

Ovim zakonom uređuju se: uslovi i način izrade, predlaganja i odobravanja projekata javno-privatnog partnerstva; prava i obaveze javnih i privatnih partnera; nadležnost Komisije za javno-privatno partnerstvo; uslovi i način davanja koncesije; predmet koncesije; pravna zaštita u postupcima dodele javnih ugovora, kao i druga pitanja.

Osnovna načela:

  • zaštita javnog interesa;
  • efikasnost;
  • transparentnost;
  • jednak i pravičan tretman;
  • slobodna tržišna utakmica;
  • proporcionalnost;
  • zaštita životne sredine;
  • autonomija volje;
  • ravnopravnost ugovornih strana.

 

Javno-privatno partnerstvo (JPP) u smislu ovog zakona jeste dugoročna saradnja između javnog i privatnog partnera radi obezbeđivanja finansiranja, izgradnje, rekonstrukcije, upravljanja ili održavanja infrastrukturnih i drugih objekata od javnog značaja i pružanja usluga od javnog značaja, koje može biti ugovorno ili institucionalno.

Koncesija u smislu ovog zakona jeste ugovorno JPP sa elementima koncesije, u kome je javnim ugovorom uređeno komercijalno korišćenje prirodnog bogatstva, odnosno dobra u opštoj upotrebi koja su u javnoj svojini ili obavljanje delatnosti od opšteg interesa, koje nadležno javno telo ustupa domaćem ili stranom licu, na određeno vreme, pod posebno propisanim uslovima, uz plaćanje koncesione naknade od strane privatnog, odnosno javnog partnera, pri čemu privatni partner snosi rizik vezan za komercijalno korišćenje predmeta koncesije.

Koncesija se može dati radi komercijalnog korišćenja prirodnog bogatstva odnosno dobra u opštoj upotrebi koja su u javnoj svojini ili obavljanja delatnosti od opšteg interesa, a naročito: za istraživanje i eksploataciju mineralnih sirovina i drugih geoloških resursa; za pojedine delatnosti unutar zaštićenih područja prirode, kao i za korišćenje drugih zaštićenih prirodnih bogatstava; u oblasti energetike; za luke; za javne puteve; za javni prevoz; za aerodrome; u oblasti sporta i obrazovanja; na kulturnim dobrima; za komunalne delatnosti; u oblasti železnica; za komercijalno korišćenje žičara; u oblasti zdravstva; u oblasti turizma.

Davalac koncesije može biti:

  • Vlada, u ime Republike Srbije, kada su javna tela i predmet koncesije u nadležnosti Republike Srbije;
  • Vlada autonomne pokrajine, u ime autonomne pokrajine, kada su javna tela i predmet koncesije u nadležnosti autonomne pokrajine;
  • skupština jedinice lokalne samouprave, kada su javna tela i predmet koncesije u nadležnosti jedinice lokalne samouprave;
  • javno preduzeće, odnosno pravno lice ovlašćeno posebnim propisima za davanje koncesije.

Javni poziv se objavljuje u “Službenom glasniku RS”, u sredstvu javnog informisanja koje se distribuira na celoj teritoriji Srbije, na internet stranici javnog tela i na Portalu javnih nabavki. Osim toga, javni poziv se po potrebi objavljuje u jednom međunarodnom listu i internet izdanju dodatka Službenom listu Evropske unije, a obavezno za projekte čija je vrednost veća od pet miliona evra.

Komisija za javno-privatno partnerstvo pruža stručnu pomoć pri realizaciji projekata javno-privatnih partnerstava i koncesija. Ovu Komisiju, koja ima 9 članova,  obrazuje Vlada na predlog predsednika Vlade, Ministarstva ekonomije i regionalnog razvoja, Ministarstva finansija, Ministarstva za infrastrukturu i energetiku, Ministarstva životne sredine, rudarstva i prostornog planiranja, autonomne pokrajine i grada Beograda.

Rok na koji se zaključuje javni ugovor ne može biti kraći od 5 godina ni duži od 50 godina. Stabilizacionom klauzulom je predviđeno da se u slučaju promene propisa nakon zaključenja javnog ugovora koje pogoršavaju položaj privatnog ili javnog partnera – ugovor može izmeniti bez ograničenja, i to u obimu koji je neophodan da se privatni, odnosno javni partner dovede u položaj u kome je bio u momentu zaključenja javnog ugovora.  

Pravna zaštita u postupku dodele javnog ugovora obezbeđuje se u skladu sa Zakonom o javnim nabavkama.

Javni ugovori se evidentiraju u Registru javnih ugovora koji vodi Ministarstvo finansija kao jedinstvenu elektronsku bazu podataka na Portalu javnih nabavki.